09-02-10

Onderschat Obama niet

decorationAls er één les is die je moet onthouden uit de epische Amerikaanse presidentscampagne van 2008, dan is het wel dat Barack Obama vaak op zijn best is wanneer hij met zijn rug tegen de muur staat. De onklopbaar gewaande Hillary Clinton, de raciaal aangebrande dominee Jeremiah Wright, de voormalige binnenlandse terrorist Bill Ayers en de over de maan heen gehypete Sarah Palin, Obama overleefde ze allemaal. Telkens was de buitenwacht klaar om hem ten dode op te schrijven, telkens vond hij een extra versnelling die hem toeliet om alsnog beslissend te demarreren.

Obama zal die extra versnelling de komende maanden weer volop moeten aanspreken, want een ding is duidelijk: hij staat ook dezer dagen met zijn rug tegen de muur. Ook nu weer zijn er volop mensen die hem afschrijven. 2008 indachtig, doet iedereen er echter best aan om Obama niet te onderschatten.

Het zijn wel degelijk bijzonder linke tijden voor de president van de VS. De bevolking is de crisis en de werkloosheid terecht beu. Na een jaar in het Witte Huis geeft ze daar nu ook Obama de schuld van. Bovendien komen de tussentijdse parlementsverkiezingen van november dichterbij. Wat in de Wetstraat geldt, geldt ook in Washington: met een campagne in zicht is het aartsmoeilijk regeren. Met elke dag die verstrijkt, wordt Obama's positie dan ook lastiger.

Afgelopen vrijdag werd Scott Brown, de Republikein uit Massachusetts die twee weken geleden tot ieders verrassing de zetel van het overleden Democratische icoon Ted Kennedy inpikte, ingezworen als senator. Daarmee zijn de Democraten nu ook echt hun zestigste zetel kwijt in de Senaat. Dat betekent dat de Republikeinen de procedurele stemmen hebben om alles te blokkeren wat Obama wil doen.

Bevrijdend verlies
Merkwaardig genoeg kan het verlies van die zogenaamde supermeerderheid echter bevrijdend werken voor Obama. Met zestig stemmen op honderd waren de Democraten bij machte om alle verzet van de Republikeinen in de kiem te smoren. Bijgevolg werd alles wat er in Washington gebeurde (of net niét gebeurde) hen voor de volle honderd procent aangerekend.

P012510PS-0084 by The White House.Omdat hij van de op obstructie beluste Republikeinen sowieso niet één stem kon lospeuteren, moest Obama alle zestig zijn senatoren aan boord houden om wat dan ook gedaan te krijgen. Resultaat: hij moest constant lelijke achterkamertjesdeals maken met de vijf of zes conservatiefste leden van zijn eigen fractie, en zelfs dat leverde nauwelijks iets noemenswaardigs op. Dat hoort weliswaar bij het politieke spel, maar het droeg wel flink bij tot de algemene degout die bij de bevolking te voelen is.

Nu die zestigste stem weg is, ligt de verantwoordelijkheid om beleid te maken mee bij de Republikeinen. Leveren zij geen stemmen, dan gebeurt er niets. Niet dat er vóór het Scott Brown-tijdperk zo bijzonder veel gebeurde natuurlijk. Anders waren de langverwachte gezondheidshervorming en het ook al voor afgelopen najaar aangekondigde CO2-plafond er al gekomen. Maar op zijn minst kan Obama vanaf nu de Republikeinen de zwarte piet toespelen.

Voor Obama komt het er nu dan ook op aan om het parlement voor duidelijke keuzes te stellen: ben je voor of tegen strengere regels voor Wall Street? Ben je voor of tegen de gezondheidshervorming? Ben je voor of tegen een grootscheeps banenplan? Of hij er ook daadwerkelijk hervormingen mee goedgekeurd krijgt valt te bezien, maar op zijn minst trekt hij op die manier een klare lijn waar zijn partij in november mee naar de verkiezingen kan.

Obama zelf heeft dat schijnbaar goed begrepen. Op een week tijd veegde hij zowel de Democratische als de Republikeinse fractie de mantel uit in informele vragenuurtjes die je eerder zou verwachten in het Britse Lagerhuis dan in Washington, waar de president vanouds zorgvuldig voor zulke publieke discussies afgeschermd wordt.

Obama komt sinds het debacle in Masschusetts ook steeds meer het Witte Huis uit. Op een reeks toespraken her en der te lande sloeg hij de voorbije paar weken een opvallend strijdvaardige, zelfs populistische toon aan. Bij momenten zag het eruit alsof de Obama uit de campagne van 2008 terug was.

Dat is nodig ook. Wil Obama de politiek kortgesloten Senaat tot daden aanzetten, dan zal hij al zijn retorische gaven moeten gebruiken om de bevolking weer achter zich te krijgen en de Amerikanen ervan te overtuigen dat hij nog steeds de change kan afleveren waarvoor hij verkozen werd. Maar op zijn minst geeft hij, nu hij nogmaals met zijn rug tegen de muur staat, weer tekenen van leven.

Dat alles wil niet zeggen dat de donkere wolken die zich samenpakken boven Obama's hoofd zomaar zullen verdwijnen. Er is nog steeds niets definitief verloren voor de president, al wordt het ondertussen meer dan hoog tijd dat hij aantoont dat hij ook eindelijk een keer iets substantieels kan winnen. Dat wordt een titanenklus en de afloop is onzeker, maar het verleden toont aan dat het altijd riskant is om tegen Obama te wedden.

Auteur: Tom Vandyck, dit artikel verscheen in de Morgen

22:00 Gepost in Actualiteit | Commentaren (0)

De commentaren zijn gesloten.