17-12-08

Obama kiest Nobelprijswinnaar Chu als minister van Energie

decoration
Chu krijgt de leiding over het sterk onderzoeksgerichte ministerie van Energie, met een budget van 25 miljard dollar, 14.000 medewerkers en nog eens bijna 200.000 contractanten. Bijna tweederde van dat geld en die inspanning gaat naar kernonderzoek: naar geclassificeerd onderzoek aan kernwapens, naar de ontmanteling van oude kernwapens, de opslag van radioactief afval, onderzoek aan kernenergie enzovoorts.

Steven Chu is echter bekend wegens een heel andere missie. Hij bepleit al jaren het terugdringen van de uitstoot van het broeikasgas CO2. We kunnen blijven wachten tot we echt zeker weten dat de uitstoot van CO2 tot klimaatproblemen leidt, maar dan zijn we te laat, vindt hij. Een betere vraag is: wat kunnen we eraan doen?

Chu zelf nam actie toen hij directeur was geworden van het Lawrence Berkeley National Laboratory (LBNL) in Californië – het oudste door het ministerie gefinancierde lab van de VS, met een budget van 650 miljoen dollar en 4.000 medewerkers. Hij bracht er een grote groep vooraanstaande fysici, chemici, biologen en ingenieurs samen voor onderzoek aan zonne-energie en aan biobrandstoffen. „Vooruitgang boek je alleen met veel ‘intellectuele paardekrachten’”, zei hij vorig jaar in een interview voor PBS-radio.

Maar zijn project was ook omstreden. Ten eerste omdat LBNL er niet alleen in samenwerkt met de Universiteit van Illinois en de Universiteit van Californië (Chu is daar hoogleraar), maar óók met oliegigant BP. Dat bedrijf investeerde 500 miljoen dollar in het project, wat volgens tegenstanders belangenverstrengeling zou geven. Ten tweede, meer inhoudelijk, omdat er over biobrandstoffen grote twijfels bestaan. Het telen van gewassen voor biobrandstoffen vergt volgens critici zinloos veel water, kunstmest en, vooral, landbouwareaal.

Chu reageerde in vele interviews dat het bedrijfsleven de onderzoekers juist nuttige praktische kennis kan aandragen. En wat betreft de biobrandstoffen: die wil hij op een veel efficiëntere en minder belastende manier produceren dan met bijvoorbeeld maïs. Hij wil via genetische aanpassing snelgroeiende planten ontwerpen, slimme enzymen gebruiken om cellulose uit die planten om te zetten in suikers, en handige microben om van die suikers biobrandstof te maken.

Chu werd in 1948 geboren in St. Louis. Zijn ouders waren enkele jaren daarvoor naar de VS gekomen wegens hun studies (chemie en economie) en besloten er te blijven met oog op de onrust in China.

In zijn notities beschrijft Chu zijn intellectuele familie: „Al mijn ooms en tantes waren gepromoveerd.” Steven voelde zich het ‘zwarte schaap’. Op high school wist hij zich met een A- niet voor de Ivy League universiteiten te kwalificeren (het werd de Universiteit van Rochester). En terwijl zijn broers in meerdere vakken afstudeerden, volgde Steven Chu alleen natuurkunde. „Maar nu ik een Nobelprijs heb gewonnen, voel ik me weer een gelijke”, zei hij later in een interview.

In zijn onderzoek heeft Chu uiteenlopende terreinen verkend. Op Bell Labs, vertelt hij in de notities, kon je zonder zorgen over de financiering onderzoeken waar je maar zin in had. En de labs en werkkamers waren zo overvol dat je wel moest samenwerken. Het gaf een elektriserende sfeer waarin alles mogelijk leek, vond hij. Zoals het afkoelen (tot vlak boven het absolute nulpunt) en opsluiten van atomen met behulp van laserbundels. De Nobelprijs voor dat werk deelde hij met Claude Cohen-Tannoudji en William Phillips.

Dat Chu in 1987 toch Bell Labs – ‘practically perfect in every way’, zoals Mary Poppins’ – verruilde voor de universiteit van Stanford, kwam doordat hij de studenten miste. ‘Jong, creatief, open van geest en niet gebutst door het leven’, schreef hij in de notities. Hij werkt er in de biofysica en hij was een van de eersten die met optische pincetten een enkel DNA-molecuul wisten vast te pakken, wat detailonderzoek aan DNA mogelijk maakte. Via het biomoleculaire onderzoek begaf hij zich daarna op het terrein van zonne-energie en biobrandstoffen.

Er is ook een gebied waar de breed geörienteerde Chu minder van weet: het nucleaire onderzoek waar het leeuwendeel van het ministerie zich mee bezighoudt. Daarover is eigenlijk alleen bekend dat hij weinig steun betuigde aan de omstreden opslag van kernafval bij Yucca Mountain in Nevada. Veel politieke ervaring, afgezien van onderzoekspolitiek, heeft Chu evenmin.

20:30 Gepost in Algemeen | Commentaren (0)

De commentaren zijn gesloten.